/vrijwilligers

onze vereniging - afdelingswerk -

Vakbondswerk aan de basis

Op weg naar de eerste conferentie!
De bondsraad geeft zomer 2006 opdracht om werk te maken van het vakbondswerk aan de basis. Na een eerste oriëntatie schrijft algemeen secretaris Ruud Baars in november van dat jaar op deze site, dat het vakbondswerk lokaal in FNV Bouw onvoldoende uit de verf komt. Hij constateert dat het afdelingswerk nog wel populair is, maar dat het aantal afdelingen gestaag afneemt en het kader vergrijsd. Ook is het districtenwerk, dat in 2003 is opgestart, nog niet uit de verf gekomen als verwacht. Het is het begin van activiteiten om hierover met elkaar in discussie te gaan en om beleid uit te gaan werken om het vakbondswerk lokaal opnieuw vorm en inhoud te geven.

In november 2006 is er een conferentie over de ‘toekomst van de afdelingen’, waarna de algemeen secretaris voorjaar 2007 een ‘rondje districten’ doet. Alle districten zijn bezocht en overal is de discussie gevoerd over de toekomst van het afdelings- en districtenwerk. Grote zorg is op veel plekken, dat er voor de nu zittende kaderleden geen opvolgers meer zullen zijn. Vrijwel overal is er de erkenning, dat er nieuwe perspectieven gezocht moeten worden voor het vakbondswerk aan de basis. Wat vanouds vanzelfsprekend was, is dat nu niet meer. En nieuwe vanzelfsprekendheden zijn nog lang niet uitgekristalliseerd. Allerlei moderniseringen, zoals het verdwijnen van de vakantiebon, spelen ons parten. Jongeren zoeken hulp en informatie vaker met moderne communicatiemiddelen. Kortom, we moeten heroriënteren in deze moderne tijd, rekening houdend met een hele divers ledenbestand.

Plan van aanpak 2008-2011
De opgedane inzichten zijn vastgelegd in een nota, welke op de jaarvergadering van de bondsraad in juni 2007 is vastgesteld. Het beleid dat de nota verwoord, is daarna uitgewerkt in een vierjarig plan van aanpak 2008-2011. Inmiddels is er een aanvang gemaakt met de uitvoering daarvan. Om met eigen ogen te zien wat in de praktijk de ontwikkelingen zijn, bezoekt de algemeen secretaris weer –nu in een wat langere periode- alle districten.

Met het district als organisatorische eenheid en het districtswerkplan als sturingsmiddel, beoogt het plan in vier jaar toe te werken naar een flexibele netwerkorganisatie, die voor een deel bestaat uit vaste groepen (o.a. plaatselijke afdelingen) en voor een deel uit flexibele/tijdelijke groepen (bijvoorbeeld een werkgroep naleving cao timmerfabrieken). Een gefaseerde aanpak maakt het mogelijk om te blijven leren van elke stap die gezet wordt. Afgesproken is om eind 2008 uitdrukkelijk te bezien of we op de ingeslagen weg door moeten gaan.

Het plan van aanpak kent een viertal deelgebieden, waarop activiteiten ondernomen worden: (1) de wijze waarop we het vakbondswerk aan de basis structureren en coördineren, (2) de uitvoering van de individuele belangenbehartiging, (3) de uitvoering van de collectieve belangenbehartiging en (4) de wijze waarop verenigingswerk en vakbondsdemocratie vorm en inhoud krijgt. Het is de bedoeling om op deze site het kader op de hoogte te houden van ontwikkelingen en plannen. Onderstaand de eerste ontwikkelingen.

1. Werkplannen district
In het najaar van 2007 is er in de districten veel aandacht besteed aan het maken van het districtswerkplan 2008. Het werkplan is een hulpmiddel om het werk inzichtelijk te maken, te plannen en te begroten. Aan het eind van het jaar kun je zo terugkijken en beoordelen of we met elkaar bereikt hebben wat we wilden. Vanuit centraal was er een voorbeeld aangeleverd hoe dit er uit kan zien. Deze districtswerkplannen vormen onderdeel van de plannen van FNV Bouw als geheel voor 2008.
De werkplannen moeten het sturingsmiddel gaan vormen voor de activiteiten in de districten.

2. Statuten
Onlangs heeft de bondsraad besloten over enkele statutenwijzigingen. Eén van de punten daarbij is, dat het nu niet meer statutair verplicht is om ledenvergaderingen in de afdelingen te houden. Dat mág natuurlijk nog wel steeds. Achtergrond is, dat er al een hele tijd op veel plaatsen amper belangstelling is voor de jaarvergaderingen. Zo’n verplicht nummer zet dan geen zoden meer aan de dijk.

3. Districtsteams individuele belangenbehartiging (dib)
De bedoeling is om de individuele belangenbehartiging meer te concentreren op de 30 vakbondscentra bij de vakbondsconsulenten. Daar vormen zich dan zogenaamde ‘dib’s’, een groep van vraagbaken die (bij toerbeurt) de spreekuren op het vakbondscentrum mee bemensen. Om te zien wat de stand van zaken hierbij is, is aan de vakbondsconsulenten een kleine vragenlijst voorgelegd. Het blijkt dat in 12 districten al ‘zoiets als een dib’ bestaat, die door de vakbondsconsulenten georganiseerd wordt. Naast andere punten kwam er uit de vragenlijst, dat we onder andere aandacht moeten hebben voor de volgende punten:
> de afstemming van de rol van de bestuurder en de vakbondsconsulent in de werving en begeleiding van de vraagbaken;
> het op peil houden van de kwalificatie van de vraagbaken;
> de voorwaarden voor deelname aan het dib (reiskosten, etc.);
> de omvang van het dib (soms meer, soms minder).

4. Sectoractiviteiten in het district
Eén van de mogelijkheden om het lokale vakbondswerk nieuw leven in te blazen is om aan te sluiten bij prioriteiten van de verschillende sectoren. Er zijn inmiddels eerste gesprekken geweest met de sectorbestuurders over de thema’s die in 2009 centraal zullen staan in de sectoren. Uiteraard is dat nog lang niet definitief. Idee is, dat de thema’s die in de sectoren in 2009 centraal komen te staan, uitgewerkt kunnen worden in activiteitenplannen. In de districten kunnen (tijdelijke) werkgroepen in 2009 dan daarmee aan de slag. In de werkplannen van de districten voor 2009 kan dit worden opgenomen worden. We zijn van plan om in het najaar (oktober) een soort van werkconferentie te organiseren, waarin de sectoren uitleg geven over hun thema’s voor 2009, welke aanpak daarbij hoort, en hoe vanuit de districten daaraan bijgedragen kan worden. Zie ook bij ‘conferenties’.

5. Monitoren
Het is van belang dat we leren van ontwikkelingen, van experimenten en alles wat er in beweging gebracht wordt. Zo is het goed om te zien hoe de werkplannen tot stand komen en hoe dat mogelijk verbeterd kan worden. Of om te zien hoe een groepje kaderleden ontstaat dat de coördinatie van het districtenwerk gaat doen. Of om te zien hoe het functioneren van het districtsteam individuele belangenbehartiging verbeterd kan worden. En noem maar op.
We hebben de regio’s gevraagd om voorbeelden van allerlei ontwikkelingen door te geven, zodat we die ook –bijvoorbeeld op deze site- zichtbaar kunnen maken voor anderen. En het is de bedoeling om op een aantal plaatsen wat intensiever mee te lopen; om te leren én om goede voorbeelden en ontwikkelingen uit te dragen naar andere districten.

6. Conferenties
Voor 2008 zijn er twee conferenties gepland in verband met het vakbondswerk aan de basis. Deze conferenties zijn bedoeld om samen stil te kunnen staan bij de ontwikkelingen die zich voordoen, ervaringen uit te wisselen, etc.
De eerste conferentie is gepland op zaterdag 28 juni 2008. We gaan ervan uit dat er uit elk district twee kaderleden hieraan deelnemen, en zo het district vertegenwoordigen. De conferentie heeft als thema het nieuwe perspectief voor het vakbondswerk aan de basis (lokaal) dat we proberen vorm en inhoud te geven.
De tweede conferentie zal ergens in oktober plaatsvinden. Nog even afhankelijk van de zogenaamde ‘planningscyclus’ van de bond. Zoals gezegd is het de bedoeling hiervan een soort van ‘werk-conferentie’ te maken, waar activiteitenplannen van de sectoren gepresenteerd worden, zodat deze daarna ‘doorvertaald’ kunnen worden naar de districtswerkplannen. Zo ontstaat er voor 2009 een breder palet aan mogelijke activiteiten voor de districten.

7. Kaderwerving
Hierboven is al aangegeven, dat één van de grootste zorgen is, of er nog wel leden te vinden zijn, die in de bond actief willen worden. Onderzoek dat jarenlang ook in FNV Bouw gedaan is wijst uit, dat altijd nog zo’n 10% van de leden zegt wel eens “wat te willen doen” voor de bond. De wijze waarop men wil bijdragen aan het bondswerk is wel veranderd. Geen verplichtingen voor ‘de eeuwigheid’, maar overzichtelijke activiteiten met een begin en een duidelijk eind.
Op kaderwerving zal in de vier jaar van het project de nodige inzet gepleegd worden; of FNV Bouw kaderorganisatie kan blijven zoals dat was, zal mede afhangen van de resultaten hiervan. De bondsraad zit hier bovenop, en heeft voor zijn vergadering in april om een nota gevraagd, waarin de inzet op kaderwerving in beeld gebracht wordt.

Zover de eerste berichten over Vakbondswerk aan de basis.

25-02-08 • Bert Ormel • onze vereniging • afdelingswerk • reageren • link • printversie