/jong

reportage

‘Wij zijn beter dan de jongens’

De bouw is voor mannen. Zwaar en vies. Niks voor meiden dus. Die horen thuis bij het fornuis. En anders in de verpleging of het onderwijs. Fout! Bij het ROC van Twente denken ze daar heel anders over. Het regionaal opleidingscentrum doet juist extra zijn best om meisjes klaar te stomen voor de bouwwereld.

Hele artikel...

Bouwfeest 2006!: kamperen, barbecuen, sporten, games, bands, workshops

‘JE BENT GEK ALS JE NIET KOMT’
Het wordt een gok, maar ze beginnen er enthousiast aan. Timmerman Remco van den Hoven (24) en kraanmachinist Roy Westerhoff (30), beiden kaderlid, kregen onlangs groen licht van de bond voor hun plan: het organiseren van een weekend voor de jongere leden van FNV Bouw. En voor iedereen die mee wil. Een landelijk evenement in juni 2006 met veel fun en weinig vakbond. “Want het wordt hoog tijd dat de bond interesse toont in wat jongeren bezighoudt.” Kortom: geen geklets over pensioenen en lonen, maar feesten voor een prikkie.

Stap 1 is genomen, de bond is voor. Nu nog stap 2: zorgen dat jongeren zich gaan aanmelden. Waarom zouden ze dat willen doen?
Roy: “Ja, dat wordt de grootste uitdaging. We kunnen nog zulke leuke plannen hebben, een fantastisch programma bedenken met optredens van bands, een nachtbioscoop, games, sport en allerlei workshops, maar om dat te kunnen realiseren hebben we flink wat inschrijvingen nodig. En daar gaan we gewoon voor. Het wordt absoluut geen bondsweekend, maar een jongerenweekend. FNV Bouw zal wel aanwezig zijn, maar met niet meer dan een standje. Het wordt gewoon een geweldig evenement met jongeren die zin hebben in een feestje én die met elkaar delen dat ze allemaal in de bouw werkzaam zijn. Laat ik het zo zeggen: Je bent gek als je niet komt.” Remco: “We zijn op het idee gekomen nadat we in Duitsland op uitnodiging van IG Bau het bondsjongeren weekend hebben bezocht. Dat was een indrukwekkende ervaring. Achthonderd jongeren een weekend bij elkaar. Geweldig. Er hing een fantastische sfeer, grote saamhorigheid en er was heel veel te doen. Een spektakelweekend. In Duitsland zijn deze weekenden een echte succesformule. En wij dachten: dit moeten we in Nederland gaan organiseren, want het wordt hoog tijd dat de bond interesse toont in wat jongeren bezighoudt. En dat kan je met zo’n weekend mooi laten zien.”

Hoe nodig is het dat de bond interesse toont in de jongere leden?
Roy: “Heel erg nodig. Er is een enorm gat ontstaan de afgelopen jaren. Vroeger werden er kinderkampen georganiseerd voor kinderen tot dertien jaar. Ik ben daar zelf ook nog naartoe geweest en ben later als leiding meegegaan. Mijn vader was lid, ik ging mee met het kinderkamp, de bond was op een vanzelfsprekende manier aanwezig in mijn leven. Een paar jaar geleden zijn de kinderkampen afgeschaft, de uitgebreide kennismakingsdagen zijn weggestreept en ja, dan blijft er weinig over. Ongelofelijk jammer. Als het jongerenweekend een succes wordt, hopen we daarmee het gat weer een beetje te dichten.” Remco: “Het is belangrijk om steeds opnieuw te proberen jonge leden te betrekken. Hoe moeilijk dat ook is. Maar je moet dat dus wel doen op een manier die mensen aanspreekt. En dat is een kwestie van zoeken en uitproberen. Natuurlijk is het wel eens frustrerend voor ons en voor de verschillende jongerenplatforms dat je van alles organiseert en dat er zo weinig mensen op af komen. Tegen de jongeren die altijd maar denken dat de bond zich bezighoudt met pensioenen, lonen en acties, zou ik willen zeggen: FNV Bouw doet nu eindelijk eens wat voor jongeren, dus kom dan ook. Hoe meer mensen er komen, hoe groter het succes, hoe meer kans dat we vaker dit soort dingen kunnen organiseren.”

Jullie zijn behoorlijk actief als kaderlid en zijn onder andere met de Tour d’ Europe met andere vakbondsjongeren op reis geweest. Wat voor ervaringen doe je dan op?
Remco: “Het is al heel bijzonder om met een groep mensen uit verschillende landen op pad te gaan en te praten over hun werk en wat de verschillen zijn met ons. Je komt op plekken en gaat naar landen waar je normaal niet terecht zou komen. Als je urenlang met elkaar in een bus zit ontstaat er al snel een goed contact. Dat is leuk en leerzaam en er wordt natuurlijk ook een hoop lol gemaakt. Het saamhorigheidsgevoel is groot.” Roy: “We doen op deze manier heel veel ervaringen op die we in ons dagelijks leven niet zouden opdoen. Het heeft mijn denken absoluut verruimd. Natuurlijk kost het kaderwerk tijd en energie maar het levert dus ook veel op. Daar in Duitsland zie je dat de jongeren, die uit alle delen van het land komen, aan het eind van zo’n weekend tegen elkaar zeggen: we gaan volgend jaar weer, jullie ook? Het zou fantastisch zijn als wij ook zo’n soort kettingreactie op gang kunnen brengen. Al is het maar één keer per jaar een weekend, ik denk dat het de betrokkenheid tussen de bond en de jongere leden absoluut goed zal doen.”

Veilig werken moet je leren

‘Mijn collega kon me net nog vastgrijpen’

Om veilig op de bouwplaats te kunnen werken, moet je op zijn minst weten waar het gevaar op de loer ligt. Wie op het nippertje ontsnapt aan een ongeval vergeet nooit meer wat er fout kan gaan. Maar zo’n harde les wens je niemand toe. “Ik verloor ineens mijn evenwicht. Als mijn collega me niet bij mijn overall had vastgegrepen, had ik drie meter lager gelegen.”

Volgens de cijfers lopen jonge werknemers op de bouw een grotere kans om een ongeluk te krijgen. Dat heeft te maken met onervarenheid maar ook met het ontbreken van het besef dat de bouw een sector is waar de meeste bedrijfsongevallen gebeuren. Daarom blijven de voorlichtingscampagnes over veilig en gezond werken op de bouw voorlopig nog hard nodig. Sommige slachtoffers kunnen het niet meer navertellen, maar wie een bijna-ongeval heeft meegemaakt kan precies zeggen waar het even helemaal fout ging. Bas van de Zwaag (22) uit Warffum, timmerman in de restauratie, moet nog vaak denken aan dat ene moment. “Ik was samen met een collega stempels aan het plaatsen op de eerste verdieping van een nieuw woningencomplex. Er was geen randbeveiliging aangebracht langs de gevelkant. En precies bij die rand lagen de spullen die we nodig hadden. Ik reikte over een balk heen om een stempel te pakken Ik verloor ineens mijn evenwicht. Op dat moment kon mijn collega me nog net bij mijn overall vastgrijpen. Anders had ik drie meter lager gelegen.” Sinds die tijd kijkt Bas op elke werkplek op hoogte of de randbeveiliging in orde is.

Handig trapje
Veilig werken is niet alleen een kwestie van opletten dat je zelf niets overkomt. Je hebt ook te maken met de veiligheid van je collega’s. Als op een steiger de kantplanken ontbreken, kan er zo een baksteen vanaf schuiven. Wie daaronder loopt, kan slachtoffer worden van de laksheid van een ander. Bij ‘onveiligheid op het werk’, denkt metselaar Henk Janssen (28) uit Venray het eerst aan steigers. Henk: “Vaak zitten er geen dubbele leuningen aan de steigers waarop wij moeten gaan werken. Als ik dat zie ga ik niet eerder aan de slag voordat daar wat aan gedaan is. Anders is het gewoon te link, voor mezelf en voor de anderen.” Over wat stukadoor Randy van Aarle (24 ) uit Valkenswaard meemaakte, zou zo een tv-spotje over ‘veilig werken voor stukadoors’ gemaakt kunnen worden. Randy: “Je hebt van die ijzeren stukadoorstrapjes. Handig is zo’n ding als je even ergens net niet bij kan. Maar hetzelfde trapje is ineens een rotding als je het gedachteloos gaat gebruiken als op- en afstap voor een werksteiger. Ik heb in het vuur van het werk de afstap van dat trapje een keer gemist. Ik lag ineens beneden met mijn gips. Voortaan houd ik ze in de gaten, die handige trapjes.”

Afgestompt
Elk bouwberoep kent weer aparte werkomstandigheden die onveilig of ongezond kunnen zijn. Jeffrey Koopmans (21) uit Maastricht werkt sinds acht maanden als machinaal houtbewerker in een fabriek waar kozijnen en deuren worden gemaakt. Daarvóór werkte hij enkele jaren als timmerman in de nieuwbouw. Hij kent de verschillen tussen die twee beroepen, ook als het gaat om veilig werken. Jeffrey: “Toen ik nog in de ruwbouw werkte, maakte ik een keer mee dat steigerbouwers een metalen trap naar beneden lieten vallen. Dat ding stuiterde twee meter naast mij op de grond. De uitvoerder heeft toen die hele steigerbouwploeg weggestuurd. Dat vond ik precies de juiste maatregel. Als je niet met je materiaal kunt omgaan, kun je er maar beter van afblijven. In de fabriek, waar ik nu werk, moet ik weer op andere dingen letten. Hier bestaat het gevaar dat het machinale werk een routine wordt. Even niet opletten bij een draaiende machine en je staat met een bloedend stompje aan je hand waar vroeger een vinger zat. Daarom heeft het bedrijf de regel ingevoerd dat je niet langer dan twee dagen hetzelfde werk mag doen aan dezelfde machine. Die afwisseling voorkomt dat je afstompt.” Louis Jongeleen

Veilig bouwen in Europa
Niet alleen in Nederland, maar in heel Europa is het aantal ongelukken in de bouw hoog. Daarom hielden de arbeidsinspecties in zeventien Europese landen in 2004 een gelijktijdige controle op veiligheid op bouwplaatsen. In drieduizend gevallen was het zo slecht gesteld met de veiligheid dat het werk moest worden stilgelegd. In 2005 wordt die campagne herhaald in de nieuwe lidstaten van de EU, want in die landen liggen de ongevallencijfers nog drie keer zo hoog als in de andere lidstaten. ‘Veilig Bouwen’ is nu een Europese zaak. Maar wat hebben we in Nederland te maken met hoe het in andere landen gaat? Metselaar Henk Janssen heeft over die vraag wat verder doorgedacht. “Er komen steeds meer Poolse metselaars in Nederland werken. Sommige lappen de Nederlandse regels aan hun laars, ook de veiligheidsregels. Het lijkt mij geen overbodige luxe als die Poolse metselaars wat geleerd hebben over arbeidsrisico’s voordat ze deze kant opkomen.”

Podiumbouwers trekken van feest naar feest

‘Ons werk is een vorm van betaald fitness’

Afgelopen zomer was het weer de tijd van de feesten, festivals, concerten en allerlei andere evenementen in grote hallen, tenten en in de buitenlucht. En een feest is geen feest zonder band op een professioneel podium (liefst met dak). Daarom werken de podiumbouwers zich in het zweet, terwijl anderen zich opmaken om uit te gaan.

Hele artikel...

Jongeren knappen oude forten op

Restauratieproject helpt kansloze jongeren aan het werk

In 2004 waren er in Amsterdam rond de twintigduizend jongeren die hun school voortijdig verlieten. Zij lopen het risico om nooit meer aan een gewone baan te komen. Via de gemeentelijke Dienst Maatwerk kunnen ze bij werkervaringsprojecten geplaatst worden. De Stichting Herstelling is het grootste en meest succesvolle project. Daar leren jongeren de basis voor een beroep, door te werken aan het herstellen van de ‘Stelling van Amsterdam’.

Hele artikel...