/jong

Zwart/Wit in de bouw

‘Alleen al het woord allochtoon duwt ons in een hoek’
Allochtonen in de bouw hebben het zwaar

Jongeren met een buitenlandse achtergrond hebben moeite om hun draai te vinden in de bouw. Dat is vreemd, zou je zeggen, want er is toch een grote vraag naar jonge bouwvakkers? Waar heeft dat mee te maken? Drie leerlingen van de vakopleiding in Den Haag vertellen hoe zij op de bouwplaats moeten opboksen tegen vooroordelen, treiterijen en beledigingen.

Er zijn best aardig wat Nederlandse jongeren van buitenlandse afkomst die een toekomst zien in de bouw en zich aanmelden op de vakopleiding. Maar er zijn er net zoveel die na een teleurstellende ervaring de bouw weer vaarwel zeggen. Om te horen wat deze jongeren meemaken bij hun eerste kennismaking met de bouwwereld zocht Spijkerhard hen op, op school in Den Haag en op een woningbouwproject in Zoetermeer.
Via een uitzendbureau heeft Oalid Marzougui (21) een tijdje gewerkt als sloper. Zo maakte hij kennis met de bouw. Al vrij snel kreeg hij genoeg van sloopwerk. Het leek hem leuker om iets te kunnen opbouwen. Vooral timmerwerk vond ie mooi. Dat is de reden dat hij naar de vakopleiding is gegaan. Nu begint hij aan zijn tweede jaar. Nog een paar vakken afsluiten en hij heeft zijn primaire diploma.

‘die buitenlander’
Dat hij van Tunesische afkomst is, heeft Oalid nooit als een nadeel gezien, totdat hij voor zijn praktijkopleiding op bouwplaatsen kwam. “Ik merkte dat de vaste krachten mij buitensloten. Ik was ineens ‘die buitenlander’, terwijl ik een geboren Hagenaar ben. Bij het uitdelen van de werkopdrachten voelde ik me gediscrimineerd, want de blanke jongens mochten timmeren terwijl ze mij lieten opruimen. Ze verwachtten niet dat ik veel zou kunnen. Dat maakten ze heel duidelijk. Met mijn medeleerlingen van de vakopleiding praat ik vaak over dit soort dingen. Zij hebben dezelfde ervaringen, zij worden ook met vooroordelen geconfronteerd en krijgen de minderwaardige klusjes toegeschoven. Gelukkig hebben we een goeie vakleraar op de opleiding. Hij is zelf een topvakman en hij stimuleert ons dat je respect moet hebben voor al je collega’s.” De leerling-timmerman vindt dat discriminatie op de bouwplaats meer aandacht zou moeten krijgen. “Respect gaat verder dan alleen maar een lesje maatschappijleer.”

Derde generatie
Purcy Koo (27) is ook leerling-timmerman. De geboren en getogen Hagenaar heeft een Indische achtergrond. “Als mensen het raar vinden dat ik plat Haags praat, zeg ik altijd op een overdreven correcte toon: ‘Ja, ik ben echt perfect geïntegreerd, hoor!’. Dan heb ik ze nog niet eens verteld dat ik van onze familie bij de derde generatie hoor die in Nederland woont.” Toen hij na een verre vakantiereis weer thuis kwam, moest hij het geld dat hij voor de reis geleend had weer terugverdienen. Via zijn oom kwam hij in de bouw terecht. “Hij is timmerman en heeft me heel wat bijgebracht op zijn vakgebied. Omdat ik nog geen tekening kon lezen, besloot ik om naar de vakopleiding te gaan. Dat betekent voor mij twee avonden in de week naar school en vijf dagen werken bij een bouwbedrijf.”
Hij wil een vakkundige timmerman worden. Maar hij vindt het soms knap lastig om zich op dat doel te concentreren. “Ik probeer me op de bouw niet te laten afleiden. Bijvoorbeeld wanneer een botte collega een grote mond opzet als ik een fout maak. Dan zeg ik bij mezelf: ‘Rustig blijven Purcy, niet persoonlijk opvatten.’ Die relaxte houding heb ik van mijn oom geleerd. Hij werkt al zijn hele leven in de bouw en weet dat er heel wat afgesnauwd wordt op bouwprojecten door ongeduldige figuren die denken dat ze de vakkundigheid erin kunnen rammen.”

Discriminerende grappen
Wat hem meer raakt is de manier waarop ze op de bouw soms over ‘buitenlanders’ praten. “Alleen al het woord ‘allochtoon’ duwt ons in een hoek.
Ze hebben het over ‘die Marokkaan’ als ze een bepaalde collega bedoelen. Ik denk dan: ‘Hé, die jongen heeft toch ook een vóórnaam!’ De manier waarop ‘alle Marokkanen’ en ‘alle buitenlanders’op één hoop gegooid worden, vind ik een vorm van pure discriminatie. Ik weet van medeleerlingen die op de bouw werken dat ze voortdurend getreiterd worden met discriminerende grappen. Alleen durven ze dat niet naar buiten te brengen omdat ze bang zijn voor nog méér pesterij. Gelukkig is het niet overal hetzelfde. Zo werkte ik in de machinale houtbewerking samen met twee wereldgozers. Die jongens hebben mij veel geleerd.”

Tussen witte boeren
Leerling-metselaar Atanas Pinto (20) is van Angolese afkomst. Van zijn geboorteplaats Kuimba in Angola kan hij zich niets herinneren, want hij woont al zestien jaar in Den Haag. Na twee jaar havo is hij gestopt met leren. Hij wilde actiever zijn, iets doen. De Sociale Dienst verwees hem naar een leerproject voor verschillende beroepen. “Ik koos meteen voor de bouw. Zo kwam ik bij een restauratieproject terecht. Je kon daar leren tegelzetten, beton storten, timmeren, metselen en stukadoren. Van een andere leerling, een jongen van Curaçao, leerde ik een beetje metselen. Dat beviel mij goed. Binnen korte tijd had ik al een basis om te beginnen met de vakopleiding primair metselaar. Dat diploma heb ik nu bijna op zak.” Op dit moment heeft het stagebedrijf geen werk meer, dus moet Atanas de praktijklessen op school volgen. Bij het leerbedrijf werkte hij vier maanden gewerkt op een woningbouwproject in Zeeland. “Toen ik daar voor het eerst aankwam, moest ik even met mijn ogen knipperen. De andere bouwvakkers vroegen waarom ik zo raar stond te kijken. Ik zei: ’Het is wel een beetje onverwacht voor mij, als enige donkere te moeten werken tussen alleen maar witte boeren!’ Toen schoten ze allemaal in de lach. Dat brak het ijs.”

Moord op Theo van Gogh
De afgelopen maanden heeft de metselaar gemerkt hoe de scheiding tussen allochtoon en autochtoon ineens een rol kan spelen. “Nadat Theo van Gogh was vermoord, veranderde de sfeer in de keet. Gesprekken gingen over ‘die Marokkanen’, ‘die buitenlanders’ en ‘die allochtonen’. Alle buitenlanders werden over één kam geschoren. Dat pikte ik niet. Ik zei dat het grote onzin was om zo te praten. Toen werd het even stil. Daarop zei een van de aanwezige metselaars: ‘Hij is nog wel jong, maar hij heeft wel gelijk.’
Het is wel eens gebeurd dat ze hem uitscholden voor ‘bolletjesslikker’, omdat ze dachten dat hij een Antilliaan was. “Ze namen niet de moeite om mij te vragen waar ik vandaan kom. Hadden ze dat wel gedaan dan had ik wat kunnen vertellen over hoe in Angola huizen worden gebouwd. Daarover heb ik veel verhalen gehoord van mijn vader.” Hij heeft zichzelf voorgenomen om zich niet meer te bemoeien met onzinnige praatjes over allochtonen. Ik wens geen onderscheid te maken tussen allochtoon en autochtoon. Tenslotte zijn we allemaal bouwvakkers.”

Columm:
Geen allochtonen!
Een vakdocent van de vakopleiding Stichting Haagbouw in Den Haag weet nog wel een reden te noemen waarom jongeren met een buitenlandse achtergrond vaak moeilijk aan de bak komen in de bouw. Hij zegt dit: “Voor het onmisbare praktijkgedeelte van onze vakopleiding zijn we altijd op zoek naar leerbedrijven waar de leerling-vaklieden hun beroep op de bouwplaats onder de knie kunnen krijgen. We schrijven bouwbedrijven aan en vragen of ze leerlingen kunnen plaatsen. Sommige bedrijven reageren dan met de mededeling dat ze wel leerlingen willen hebben, als het maar geen allochtonen zijn!”

Door: Louis Jongeleen

Pagina 1 van 1

Niet te vinden?

Zoek in /spijkerhard

Recent

Rubriek

Selecteer

Syndicatie

DezeSite

/jong

Zwart/Wit in de bouw

Kijken