/jong

Jongeren knappen oude forten op

Restauratieproject helpt kansloze jongeren aan het werk

In 2004 waren er in Amsterdam rond de twintigduizend jongeren die hun school voortijdig verlieten. Zij lopen het risico om nooit meer aan een gewone baan te komen. Via de gemeentelijke Dienst Maatwerk kunnen ze bij werkervaringsprojecten geplaatst worden. De Stichting Herstelling is het grootste en meest succesvolle project. Daar leren jongeren de basis voor een beroep, door te werken aan het herstellen van de ‘Stelling van Amsterdam’.

Op de parkeerplaats bij metrostation Holendrecht in Amsterdam-Zuidoost staan om half acht ’s ochtends negen groene bedrijfsbusjes geparkeerd. Op alle wagens staat hetzelfde logo en het internetadres: http://www.herstelling.nl. Een tiental, wat oudere mannen staat rustig te praten. Het zijn de werkmeesters van werkervaringsproject ‘Herstelling’die op de vaste vertrekplaats wachten totdat alle deelnemers van de werkploeg present zijn. Om precies acht uur zullen de busjes vertrekken naar de verschillende werklocaties in de polders rondom Amsterdam. Werkmeester Gerard Baas rijdt vandaag naar fort Kudelstaart bij Aalsmeer. Hij wacht op de jongens van de dakdekkersploeg en kijkt op zijn horloge. “Alle jongens die zich hebben opgegeven om bij ons te gaan werken, weten waar ze aan toe zijn. Als ze een minuut te laat komen, kunnen ze ons nazwaaien. Dat hoort bij de regels van ‘Herstelling’. Wie niet komt opdagen, kan rekenen op een strafkorting op zijn uitkering of stagevergoeding.”

Op tijd
Terwijl Baas het personeelsbusje door het Amsterdamse verkeer stuurt, zitten zijn passagiers nog te wennen aan het vroege uur. Ali Bermhand (22) is om zes uur opgestaan om op tijd op de verzamelplaats te zijn. “Vroeg opstaan is een van de lastige dingen van het werken bij ‘Herstelling’. Het begint nu, na vier maanden, een beetje te wennen.”Ali is vijf jaar geleden door zijn vader vanuit Marokko naar Nederland gehaald. Vooral vanwege zijn problemen met de Nederlandse taal kon hij op school niet meekomen. Bij het zoeken naar werk liep hij tegen hetzelfde probleem aan. “Zonder taal kun je niks doen. En Nederlands is echt een heel moeilijke taal.” Op de achterbank zit Noah Kobossen (20) met zijn ogen te knipperen in het scherpe ochtendlicht. “Tja, op deze mooie dag ga ik liever op een terrasje zitten. Maar ja, ik heb nu eenmaal de stap gezet om bij de forten te gaan werken. Ik wil het hier goed doen, want voor mij is dit de manier om straks door te stromen naar de vakopleiding. Bij ‘Herstelling’ kun je leren terwijl je werkt. Dat is een kans voor mij.”

Zelf doen
Na een half uur rijden komen de werkploegen aan bij het negentiende eeuwse fort Kudelstaart bij de Westeinder Plassen. De herstelwerkzaamheden zijn die dag verdeeld over twee ploegen.Vijf jongens gaan mee met werkmeester Gerard Baas om dakdekkerwerk te gaan doen. De schildersploeg, zes man sterk, gaat onder leiding van werkmeester Leen Paetzhold verder met schoonmaken, schuren en verven van deuren, kasten, muren en plafonds van de verschillende ruimtes in het fort. Brian van Hetten (21) heeft bewust gekozen voor schilderen. Hij heeft de eerste fase van het leertraject al achter de rug. Dat wil zeggen dat hij de afgelopen vier maanden heeft geleerd op tijd te komen. Ook kan hij nu de leiding van de werkmeester accepteren en zonder problemen samenwerken in een ploeg.

Brian is gemotiveerd bezig met het schuren van plinten en kitten van gaten in wanden. De overgang naar een werkend bestaan kost hem moeite. Brian: “Vroeger werkte ik niet. Met het vmbo was ik gestopt. Een doel had ik niet. Ik kwam aan geld zonder te werken. Ik zat vast en als ik weer buiten kwam, was mijn wereld kapot. In 1999 werd mijn broer doodgeschoten. Hij was schilder.” Na een leerperiode in een strenge inrichting ging bij Brian de knop om. “Voor mij werd één ding duidelijk. Er is geen inrichting of geen school die het voor mij kan opknappen. Drillen helpt niet bij mij. Niemand kan mij zeggen dat ik iets móet doen. In de maatschappij moet je het zelf doen. Soms zie ik die vrienden van vroeger nog. Zij zijn nog steeds negatief bezig. Ze vinden mij een sukkel omdat ik nu werk. Maar dat kan mij niks schelen. In hun hart zijn ze jaloers op mij, omdat ik een keus heb gemaakt en zij niet. Zij leven in een film. Ik ben praktisch bezig. Hier bij ‘Herstelling’ heb ik respect voor de leermeesters en zij respecteren mij.”

Voldoening
Werkmeester Leen Paetzhold (64) heeft de schildersploeg onder zijn hoede. Over het schildersvak hoeft niemand hem iets wijs te maken, want in het verleden had hij zelf een schildersbedrijf met vijftien medewerkers. Hij geeft een rondleiding langs de ruimtes in het fort die nog moeten worden aangepakt en de vertrekken die al zijn opgeleverd. Hij staat even stil bij een antieke kastenwand die in oorspronkelijke staat is teruggebracht. Paetzhold: “De houten panelen zijn volledig vernieuwd. Het zijn exacte kopieën van het oorspronkelijke werk, dat honderd jaar oud was. Het schilderwerk heeft ook weer de originele kleur. Dit werk uitvoeren met niet-vaklieden vergt erg veel geduld en tijd, maar het resultaat beantwoordt uiteindelijk wel aan de eisen van het vak. Anders zou niemand er iets mee opschieten. Een werktempo dat in het bedrijfsleven normaal is, leren de jongens hier niet. Wat ze wel leren is een werkopdracht netjes uit te voeren. Als het na één keer nog niet in orde is, doen we het gewoon nog een keer.Totdat het wel goed is. Dat levert de jongens tenminste voldoening op, het gevoel dat ze echt iets kúnnen. Dat laatste is het allerbelangrijkste.”

Laatste kans op een baan
De Stichting Herstelling is in 1998 opgericht om jongeren uit de regio Amsterdam die voortijdig de school hebben verlaten, nog een kans te geven op een baan. Het gaat om jongeren die door bijna iedereen zijn afgeschreven. Ze hebben problemen thuis, hebben een achterstand in hun ontwikkeling opgelopen, leven op straat en hebben hoge schulden. Sommigen komen geregeld in aanraking met Justitie. Via de Dienst Maatwerk van de gemeente Amsterdam krijgen ze een laatste kans door mee te doen aan het werkervaringsproject van ‘Herstelling’. Daar worden ze ingeschakeld bij de restauratie van de negentiende eeuwse forten van de ‘Stelling van Amsterdam’. In een werkperiode van zes tot tien maanden leren ze de basisvaardigheden van een beroep. Ze kunnen kiezen voor schilderen, timmeren, metaalbewerking, dakdekken en groenverzorging. De meerderheid van de deelnemers bestaat uit Antilliaanse of Surinaamse Amsterdammers. In 2004 vonden ruim 400 jongeren via ‘Herstelling’ de weg naar een baan of een opleiding.

De Stelling van Amsterdam
In een cirkel rondom het centrum van Amsterdam met een diameter van 137 kilometer, liggen 42 forten en oude verdedigingswerken. Deze linie is tussen 1880 en 1920 aangelegd om de stad verdedigen. Grote gebieden buiten de ring konden binnen twee dagen onder water gezet worden. Toen deze ‘Stelling van Amsterdam’ in 1914 gereed kwam, was het als verdedigingsmiddel al uit de tijd. Vliegtuigen maakten dit militaire systeem nutteloos. De forten raakten in verval en vallen nu onder de Monumentenzorg. De verdedigingswerken staan op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Louis Jongeleen

Pagina 1 van 1

Niet te vinden?

Zoek in /spijkerhard

Recent

Rubriek

Selecteer

Syndicatie

DezeSite

/jong

Jongeren knappen oude forten op

Kijken