/jong

Bouwvakkers maken elkaar het leven nooit echt zuur

‘Veel dom geouwehoer, maar geen gepest’

Iemand doodzwijgen, belachelijk maken, discrimineren, bedreigen. Het gebeurt overal: pesten. Op school, de voetbalclub, maar ook op het werk. Collega’s die steeds dezelfde te grazen nemen. Voor de zondebok geen pretje. Die gaat er op den duur aan onderdoor en belandt thuis op de bank. In extreme gevallen pleegt hij zelfs zelfmoord. Hoe zit het in de bouw? Het wereldje staat bekend om zijn grove humor, maar wordt er ook gepest?

Dik, sloom, bril met jampotglazen, stomme kleren, piepstemmetje, dom, puistenkop. We hebben allemaal wel eens iemand in de klas gehad die steeds de l#l was. Klasgenoten zien altijd wel redenen er eentje het leven flink zuur te maken. Wie echter denkt dat pesten alleen gebeurt op school, zit er flink naast. Volwassenen kunnen er ook wat van. Op de werkvloer wordt behoorlijk wat getreiterd. Zeker een half miljoen werknemers is ooit wel de klos, zegt het bekende onderzoeksbureau TNO.

Altijd de rotklusjes
Het kan er hard aan toegaan in die ‘grotemensenwereld’. Het negeren van een collega is bijvoorbeeld razend populair. Chefs doen hier vaak zelfs aan mee. De zondebok krijgt alle rotklusjes, wordt bespot, eet alleen en niemand praat met hem. De gevolgen zijn vaak groot. Stress, depressies, slapeloosheid. Het werk lijdt er onder en de pineut eindigt nogal eens ziek thuis op de bank. En het kan nog veel erger: zelfmoord. Zo werd het gesar van collega’s een Belgische postbode drie jaar geleden allemaal te veel. Hij sprong voor de trein. De rechter hield de pestkoppen verantwoordelijk en gaf ze begin dit jaar voorwaardelijke celstraffen.

Een extreem voorbeeld. Zover zal het in de bouw niet komen, daar doen ze niet aan pesten. Tenminste, als je de reacties moet geloven. “Valt allemaal wel mee hoor”, zegt bouwkundig tekenaar Richard Achterkamp (23) uit Apeldoorn. “Wij doen aan dom ouwehoeren, maar elkaar echt het leven zuur maken, gebeurt niet.” Ook Erwin van der Aa (26) uit Albergen merkt er niets van. “Neuh”, zegt hij, “bij ons niet. Ik werk wel bij een kleine aannemer, misschien heeft dat er iets mee te maken. Wij spreken meningsverschillen meteen uit.”

Half invalide
De Utrechtse systeemwandbouwer John van Rossum (25) sluit zich daarbij aan. “Ik heb het nog nooit meegemaakt. De enige die ik pest, is mijn maatje. Of mijn baas”, vertelt hij lachend. Zijn collega Hans Halberstadt zit al heel wat jaren in de bouw, dus hij kan het weten. De 41-jarige Valkenswaarder haalt uiteraard wel eens wat uit, maar echt ver gaat hij niet. “Ach, we slaan elkaar af en toe half invalide. Je moet natuurlijk afdwingen wie er die week het puin moet opruimen. Of je smeert eens een handvat van gereedschap in met vet. Is gewoon lachen. Maar pesten, absoluut niet. Dat tolereer ik ook niet. Net als racisme. Het boeit mij niet of iemand dik is of wat anders. Je moet het zo zien: we zijn allemaal maar mensen die hun boterham verdienen in de bouw.”
Alleen timmerman Achmed Adraoui (21) uit Amsterdam zegt zich wel eens te storen aan ‘geintjes’ van collega’s. “Ik kom uit Marokko. In het begin had ik er wel last van. Geen ervaring, uit het buitenland. Doen ze je taaltje na. Dat vond ik soms vervelend”, vertelt hij. Als Adraoui de grappen niet waardeert, zegt hij er tegenwoordig gelijk iets van. “Niet dat dat helpt trouwens hoor, ze gaan gewoon door”, grinnikt hij. “Dat hoort er ook wel een beetje bij in de bouw. Dat leer je meteen. En na een tijdje word je zelf net zo’n vervelend mannetje.”

Machteloos
In de bouw komt pesten dus niet tot nauwelijks voor. Lijkt het. Wel degelijk, meent therapeut Rijkeld Middelbeek van de Stichting STO(M)P. “Pesters hebben alleen vaak niet door wat ze doen. Achteraf hoor je vaak: ‘Tja, als hij of zij had gezegd dat we ermee moesten ophouden, waren we allang gestopt’. Maar, iemand die wordt gepest, doet dat niet zo gauw. Voelt zich daarvoor te machteloos”, legt hij uit. “En dan nog wordt het vaak met een lolletje afgedaan. Zo van: ‘Joh, stel je niet zo aan.’ Ze nemen het meestal niet erg serieus. Ook de baas niet.”

De Stichting STO(M)P staat voor Stop, Stom, Stomp en geeft trainingen op scholen, sportclubs en bij bedrijven. “Ons motto is ‘tot hier en niet verder’”, zegt Rijkeld. “Wij leren je hoe je grenzen moet aangeven.” Volgens hem zit er in een groep altijd wel een deel dat medelijden krijgt. “De bruggenbouwers. Die moet je achter je zien te krijgen. Als die hun mond opentrekken, houden de pesters op.” Al is dat makkelijker gezegd dan gedaan. “De omgeving ziet het gepest wel, maar denkt vaak: ‘Tja, hij reageert er ook wel onhandig op’.”

Volgepiste broodtrommel
Pesten verschilt trouwens per werkplek, zegt Rijkeld. “Op kantoor geven collega’s niet door dat er een vergadering is of ze wissen belangrijke gegevens in je computer.” In de bouw gaat het er volgens hem agressiever aan toe. “Directer. Ze purren je gereedschapskist vol, pissen in je broodtrommel of schelden je gewoon de huid vol.” Volgens de therapeut is iedereen te pesten. “Iedereen heeft een zwakke plek. Ik ben bijvoorbeeld een beetje kalend en ik draag een bril. En dan heb ik ook die aparte voornaam nog.”
Eén oefening die hij doet bij bedrijven, legt het effect van pesten genadeloos bloot. “Ik spreek met iemand in de groep af dat wij hem met zijn allen de rest van de les doodzwijgen. Als hij iets vraagt, kijkt niemand op of om. Hij wordt totaal genegeerd. Nou, zo iemand wordt na een half uur echt bloedlink. En dan is dat maar een oefening. Kun je nagaan wat een gepest persoon doormaakt. Voor hem is het altijd zo.”

Peter te Lintel Hekkert

Kadertje
Zelfmoord als enige uitweg
Dat pesten vreselijke gevolgen kan hebben, bleek drie jaar geleden in buurland België. “Heb er genoeg van. Waarom er nog mee doorgaan?” Dit stond op het afscheidsbriefje van de 21-jarige postbode David van Gysel die het gesar van een groepje collega’s niet meer aankon en voor de trein sprong. De rechter bepaalde begin dit jaar in een geruchtmakende zaak dat de vijf pestkoppen, waaronder een chef, verantwoordelijk waren voor zijn dood. Zij kregen voorwaardelijke celstraffen en fikse boetes. Het bedrijf De Post kreeg ook een tik op de vingers en moest enkele honderdduizenden euro’s betalen. Het had Van Gysel niet genoeg in bescherming genomen. De pesters namen de man steeds te grazen. Ze vonden hem te dik en daarom zou hij te langzaam werken. Verder was hij volgens hen eigenwijs en niet erg gezellig. Dus gooiden ze zijn broodtrommel om, husselden zijn gesorteerde post door elkaar als hij naar de wc was en staken ze zijn banden lek. De dood van Van Gysel maakte overigens weinig indruk op de pesters. Die zongen de volgende dag vrolijk ‘Op een klein stationnetje…’ en hingen een briefje aan zijn brommer met de tekst ‘Gratis mee te nemen’.

Wat is pesten?
Op een sjieke manier zeggen we: het langdurig uitoefenen van geestelijk en/of lichamelijk geweld door een persoon of groep tegen een eenling die niet in staat is zich te verdedigen.
(Bron: GGD)

Wat zegt de wet?
Pesten is verboden. Het valt onder geweld. Volgens de wet moet je baas ervoor zorgen dat er geen agressie, geweld en seksuele intimidatie voorkomt in het bedrijf. Als dat toch gebeurt, is hij verplicht op te treden. Anders is hij strafbaar!
(Arbowet, art. 4, lid 2)

Wat kun je er tegen doen?
Tips van organisaties tegen pesten
1. Zeg je collega’s dat ze te ver gaan.
2. Als ze niet ophouden; schrijf alles op. Namen, data, wat ze hebben gedaan. Je kunt dit later gebruiken als bewijs, mocht er een zaak van komen.
3. Zoek steun bij een collega die niet pest, je chef, een vertrouwenspersoon in het bedrijf, de ondernemingsraad of je vakbond.
4. Pak de pestkoppen terug: maak ze zelf belachelijk, snauw ze af, scheld terug.
5. Ga op vechtsport en deel een paar flinke dreunen uit.
6. Probeer het van je af te zetten: er is meer in je leven dan werk.
7. In het uiterste geval: zoek ander werk.

Pest topvijf
Wat komt het meeste voor op de werkvloer?
1. Ongelijke behandeling 43%
2. Beledigen, schelden 40%
3. Negeren, isoleren 39%
4. Intimidatie 37%
5. Openlijk op je donder krijgen van je baas 29%
(Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid)

Gevolgen van pesten
Stress 79%
Depressies 65%
Onzekerheid 59%
Schaamte 58%
Nachtmerries 58%
Slapeloosheid 54%
(Bron: Personeel en Organisatie)

Uitspraken van pestsites:
“Zulke gasten hebben thuis niets te vertellen”
“Zo’n jongen moet getraind worden: boksen, karate.”
“Mensen zijn net kippen: altijd is iemand de laagste in rang. Die krijgt als laatste eten en wordt door de rest gepikt: de pikorde.”
“Als je mensen kent, ga je van dieren houden.”
“De enige juiste manier om eraf te komen, is uit de slachtofferrol stappen. Knokken.”

Voor advies of hulp: FNV Servicelijn 0900-3300300 (tussen 12.30 en 16.00 uur, niet op woensdag). Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 0800-9051 (arbeidsinspectie). Meer informatie: pesten.pagina.nl, pestweb.nl.

Pagina 1 van 1

Niet te vinden?

Zoek in /spijkerhard

Recent

Rubriek

Selecteer

Syndicatie

DezeSite

/jong

Bouwvakkers maken elkaar het leven nooit echt zuur

Kijken